نفس در قفس

ارگان خبری لیگ حقوق بشر زندانیان ایران
اخبار

کاهش سن خودکشی در کشور؛ خودکشی در حال زنانه‌ شدن است

۵-آبان-۱۳۹۶

گروه خبری: زنان -

سایت نفس در قفس: امیرمحمود حریرچی،‌ جامعه‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی با تاکید بر اینکه شرایط جامعه به گونه‌ای است که دختران و زنان در ایران تنهاترند، گفت که اقدام به خودکشی در حال زنانه شدن است و زنان تا سه برابر مردان بیشتر اقدام به خودکشی می‌کنند.

به گزارش خبرگزاری ایلنا، حریرچی،‌ جامعه‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی درباره شیوع اقدام به خودکشی گفت: “آمار خودکشی را به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در جامعه می‌سنجند. این اقدام را می‌توان به عنوان یک مسئله اجتماعی بررسی کرد؛ یعنی شرایط اجتماعی، ناگواری‌هایی ایجاد کرده که افراد در آن به سمت افسردگی می‌روند. بیشتر کسانی که دست به خودکشی زده‌اند؛ دچار افسردگی‌های شدید شدند و احساس تنهایی می‌کنند. آنها همچنین احساس می‌کنند؛ کسی آنها را نمی‌بیند و برایشان ارزشی قائل نیست”.

وی افزود: “ایران نسبت به جامعه جهانی، آمار بالایی در خودکشی ندارد، اما متاسفانه خودکشی در ایران در حال زنانه شدن است و سن خودکشی نیز رو به کاهش است که مشکل اساسی در همین موضوع است. به طور معمول زنان تا سه برابر مردان بیشتر اقدام به خودکشی می‌کنند، اما در مردان خودکشی‌هایی که منجر به مرگ می‌شود؛ دو برابر اتفاق می‌افتد”.

خودکشی در ملاعام اعتراض به شرایط است

حریرچی افزود: “در واقع مردان برای از بین بردن خودشان به وسیله خودکشی جدی‌تر هستند، اما زنان به وسیله خودکشی بیشتر می‌خواهند به جامعه یا به خانواده پیام دهند که چرا دیده نمی‌شوند”.

او درباره علت و شیوع خودکشی در ملاءعام گفت: “خودکشی در ملاءعام یک اعتراض و فریاد است. زمانی که کسی می‌خواهد به دیگران بفهماند در چه وضعیتی به سر می‌برد، در ملاءعام خودکشی می‌کند. یعنی مسائلی که جنبه عمومی و عام‌تر دارد. به طور مثال زمانی که به کسی تعرض می‌شود، او در ملاءعام خودکشی می‌کند و به این شکل نسبت به شرایطش اعتراض می‌کند. بنابراین می‌توان گفت خودکشی در ملاءعام یک نوع از اعتراض است. خودکشی اخیر دو دختر نوجوان در اصفهان و خودکشی‌هایی که به وسیله مترو صورت می‌گیرد از این دست است”.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی تاکید کرد: “جامعه باید پیام کسانی که در ملاءعام خودکشی می‌کنند را بررسی کند. افرادی که دست به این اقدام می‌زنند، نمی‌خواهند علت مرگشان خاموش باشد”.

زنان بیشتر از مردان اقدام به خودکشی می‌کنند

حریرچی درباره علت زنانه شدن خودکشی نیز گفت: “اقدام به خودکشی با خودکشی که منجر به مرگ می‌شود، متفاوت است. علت خودکشی افسردگی است و افسردگی از تنهایی می‌آید. زنان و دختران در جامعه ما تنهاترند، یعنی فرصت‌هایی که بتوانند با دیگران باشند و شاد زندگی کنند برایشان به رسمیت شناخته نمی‌شود”.

او ادامه داد: “متاسفانه خانواده‌ها حاضرند به پسران‌شان آزادی بدهند، اما همان آزادی را برای دختران‌شان قائل نیستند و جامعه نیز به همین‌ گونه است یعنی بسیاری از مسائل برای پسران قابل قبول است، اما برای دختران این‌طور نیست”.

وی تصریح کرد: “حتی اگر مردی به زنش خیانت کند، جامعه با این موضوع کنار می‌آید و با این مسئله به شکل سنتی برخورد می‌کند”.

این جامعه‌شناس گفت: “در این چند روز اخیر مسئله قلیان مطرح شده، برای جامعه ایران اول مسئله این است که دختران قلیان نکشند و مدام روی این گونه مسائل دست گذاشته می‌شود که دختران قلیانی یا سیگاری شدند. متاسفانه دختران ما حق ورود به ورزشگاه را ندارند یا نمی‌توانند دوچرخه سواری کنند و مدام برای‌شان محدودیت ایجاد می‌کنیم؛ در حالی دختران ما امروز نسبت به حق خود آگاه هستند و می‌دانند از نظر حقوق با مردان برابرند. دختران حق ندارند به ورزشگاه بروند و هیجانات‌شان را تخلیه کنند، زیرا جوانان برای برخورد با آنها تربیت نشدند. چرا نمی‌گذاریم خانواده‌ها به ورزشگاه‌ها بروند؟ اگر مردانی وجود دارند که بیمار جنسی هستند، دختران باید محدود شوند؟”

باید جامعه امن شود نه اینکه جوانان را محدود کنیم

او افزود: “وقتی دختران را محدود می‌کنیم؛ یعنی عملا ایجاد محدودیت برای دختران و آزادی بیشتر برای پسران اتفاق می‌افتد و پسران و مردانی که درست تربیت نشدند، راحت‌تر دست به ناهنجاری اخلاقی می‌زنند. زمانی که می‌گوییم یک دختر را محدود می‌کنیم باید بگوییم نسبت به چه کسی؟ نسبت به پسر همان خانواده، به طور مثال اگر دختری دیر به خانه بیاید، بازخواست ‌می‌شود در حالی که اگر پسر همان خانواده دیر به منزل برسد، این بازخواست صورت نمی‌گیرد. اگر جامعه ناامن است باید جامعه را درست کنیم نه اینکه برای جوانان محدودیت ایجاد کنیم و این ناامنی هم برای دختران و هم برای پسران است”.

حریرچی گفت: “متاسفانه امروز شرایطی را ایجاد کردیم که دختران آسیب‌پذیرتر شدند. قوانین، مقررات و عرف جامعه همه به جوانان آسیب زده است. شادی در جامعه به رسمیت شناخته نمی‌شود این مسئله برای دختران بیشتر است. متاسفانه شادی را مترادف با بی‌بند و باری می‌دانیم. زمانی که نمی‌توانیم شرایط تفریحات سالم را برای جوانان مهیا کنیم و تفریحات سالم گران است همه چیز به شکل زیرزمینی ایجاد می‌شود که بسیار خطرناک است و با زیرزمینی کردن شادی‌ها و سرگرمی‌ها، آن را به سمت غیرسالم بودن می‌کشانیم”.

آمار افسردگی در دختران سه برابر پسران است

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی گفت: “با این شرایط دختران نمی‌توانند احساسات و هیجانات خود را بروز دهند. آمار افسردگی دختران تا سه برابر بالاتر از آمار افسردگی در پسران است”.

او با اشاره به اینکه نوجوانان به دنبال هویت و خودشناسی هستند، گفت: “افراد در دوره نوجوانی می‌خواهد استقلال خود را بیان کند و بگویند من هستم. اگر راه صحیح جلوی آنها نگذاریم خود به خود به راه‌های ناصحیح روی می‌آورند و سعی می‌کنند با ناهنجاری خودشان را نشان دهند، بنابراین ما باید درک کنیم، نوجوانان می‌خواهند؛ هویت خود را پیدا کنند و باید به آنها در این زمینه با توجه به شرایط و استعدادهایشان کمک کنیم. متاسفانه هویت نوجوانان ما فقط به کارنامه تحصیلی‌شان بستگی دارد در صورتی که هویت به هیچ وجه ربطی به کارنامه ندارد”.

دچار بحران هویت در جامعه هستیم

حریرچی افزود: “تناقض‌های زیادی در جامعه ما وجود دارد و دچار بحران هویت در جامعه هستیم که نوجوانان نیز بسیار بیشتر از اقشار دیگر درگیر آن هستند. به طور مثال نوجوانان را نباید با همسالانشان مقایسه کرد. متاسفانه نمی‌گذاریم هویت نوجوان شکل بگیرد و همین می‌شود که شبکه‌های مجازی در آنها نفوذ می‌کند و به نوعی هویت آنها را شکل می‌دهد. هویت نوجوانان ما مجازی است و هویت واقعی ندارند”.

او تاکید کرد: “مسائلی مانند مواد مخدر نیز مانند همان افسردگی و خودکشی در حال جوان شدن و زنانه شدن است. در سال‌های قبل با موارد بسیاری از خودکشی با قرص برنج روبه‌رو شدیم که تعداد دختران نیز بیشتر بود. اکثر دخترانی که به این وسیله خودکشی کرده بودند مشکل تحصیلی داشتند. از طرفی خانواده‌ها نیز بسیار در همه این موارد دخیل هستند که جامعه را رو به بیماری می‌برند”.