گزارش ماهانه نقض حقوق بشر در ایران – آبان ۱۴۰۴؛ ۳۰۵ اعدام در ۳۰ روز
27-نوامبر-2025
گروه خبری: آزادی بیان - اعدام - اقلیت های دیني - اقلیت های قومی - زنان - زندانیان - کارگران و اصناف -
نفس در قفس، ۶ آذر ۱۴۰۴؛ مرکز آمار لیگ حقوق زندانیان ایران بر اساس مستندات و موارد تحقیقی خود گزارش ماهانه نقض حقوق بشر در ایران در آبان ۱۴۰۴ را منتشر کرد.
آبان ۱۴۰۴ نقطه عطفی در تشدید نقض سیستماتیک حق حیات در جمهوری اسلامی ایران است؛ ماهی که بنا بر دادههای مستند «لیگ حقوق زندانیان ایران»، دستکم ۳۰۵ زندانی در زندانهای مختلف کشور اعدام شدند، رقمی که این دوره را در ردیف مرگبارترین ماههای چهار دهه اخیر قرار میدهد. این موج گسترده، نه مجموعهای از احکام فردی، بلکه سیاستی سازمانیافته، هدفمند و بهطور فزاینده سیاسیشده برای ایجاد رعب، مدیریت اعتراضات اجتماعی، و تثبیت اقتدار سرکوبگرانه حکومت است.
با وجود این آمار تکاندهنده، جمهوری اسلامی تنها خبر اعدام ۹ زندانی را رسماً منتشر کرده و ۲۹۶ اعدام دیگر بهصورت مخفیانه، بدون اطلاعرسانی، ثبت حقوقی، یا نظارت قضایی مستقل انجام شده است. این شکاف عمیق میان واقعیت و روایت رسمی، بخشی از سیاست پنهانکاری حداکثری است که هدف آن، هم پنهان کردن ابعاد واقعی کشتار، و هم کاهش هزینههای بینالمللی نقض حقوق بشر است.
الف) پنهانکاری سیستماتیک: نقض آشکار الزامات حقوقی
پنهانسازی گسترده اعدامها، از جمله عدم اعلام اجرا، ممانعت از آخرین ملاقات خانوادهها، دفن مخفیانه، و تهدید بستگان، بهطور شفاف ناقض:
· اصول بنیادین دادرسی منصفانه
· اصل شفافیت قضایی
· ماده ۶ و ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
· حق خانوادهها برای اطلاع و مراجعت
· و تعهد دولتها به پیشگیری از ناپدیدسازی قهری
است.
در کنار این، اقداماتی همچون:
· تخریب قبور جانباختگان سیاسی،
· تغییر کاربری قطعه ۴۱ بهشت زهرا،
· جلوگیری از مستندسازی مستقل،
از منظر حقوق بینالملل، مصداق امحای شواهد و «اخلال در عدالت» است، مؤلفهای که میتواند در چارچوب جنایت علیه بشریت مورد ارزیابی قرار گیرد.
ب) سیاست دوگانه: افزایش اعدام + پنهانکاری
بررسی روندها نشان میدهد که حکومت به سوی الگوی دوگانهای از سرکوب حرکت کرده است:
۱.افزایش شتابگرفته و صنعتیشده اعدامها
– با تمرکز بر زندانیان سیاسی، اقلیتهای قومی، و متهمان مواد مخدر
۲. پنهانسازی عامدانه و سازمانیافته
– بهمنظور جلوگیری از انباشت فشارهای داخلی و خارجی
این دو مؤلفه، ساختار یک سیاست حکومتی برای کنترل اجتماعی از طریق مرگ را شکل میدهند؛ سیاستی که در تعارض تام با الزامات حقوق بشری، قوانین بینالمللی، و حتی هنجارهای اولیه عدالت کیفری است.
پ) پیامدهای بینالمللی و مسئولیت جامعه جهانی
لیگ حقوق زندانیان ایران، بارها هشدار داده است که تداوم سکوت و بیعملی جامعه جهانی زمینه را برای گسترش این سیاستهای مرگبار فراهم میکند. در شرایطی که:
· اعدامها در سطحی بیسابقه انجام میشود،
· پنهانکاری رو به افزایش است،
· و ساختار قضایی فاقد استقلال و کارکرد نظارتی است،
ضرورت بهرهگیری از سازوکارهای بینالمللی پاسخگویی بیش از هر زمان آشکار است. این سازوکارها شامل:
· ارجاع پرونده ایران به دادگاههای کیفری بینالمللی،
· فعالسازی مکانیسمهای حقیقتیابی و گزارشگری سازمان ملل،
· اعمال فشار دیپلماتیک هدفمند،
· و جلوگیری از عادیسازی روابط بدون شروط حقوق بشری
میباشد.
ت) نقش مقاومت مدنی در برابر ماشین کشتار
در مقابل این ساختار خشونت سازمانیافته، مقاومت مدنی زندانیان سیاسی، بهویژه در قالب کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که در آبان ماه وارد نود و پنجمین هفته شد، و همچنین تجمعهای اعتراضی خانوادههای زندانیان سیاسی در شهرهای مختلف، به نماد پایداری و اعتراض مشروع تبدیل شده است. استمرار این اعتراضات نشان میدهد که جامعه، علیرغم سرکوب شدید، در برابر سیاست حذف فیزیکی ایستادگی میکند.
چکیده ماهانه نقض حقوق بشر در ایران:
- دستکم ۳۰۵ زندانی اعدام شدند؛
- احکام اعدام برای ۸ زندانی (از جمله ۲ زندانی سیاسی و ۳ زندانی عقیدتی) صادر شد؛
- دیوان عالی کشور حکم اعدام ۸ زندانی دیگر—شامل ۴ زندانی سیاسی—را تأیید کرد؛
- ۱ زندانی زیر شکنجه در بازداشتگاه اطلاعات جانباخت؛
- ۸ زندانی به دلیل عدم رسیدگی پزشکی در زندانها فوت کردند؛
- دستکم ۱۰۵ شهروند بازداشت شدند؛
- ۹ حکم شلاق صادر و یک حکم شلاق بر یک زندانی سیاسی اجرا شد؛
- ۸ متهم سیاسی و عقیدتی در مجموع به ۳۱۷ سال و ۴ ماه و ۲ روز حبس و ۱۷۰ میلیون تومان جریمه نقدی محکوم شدند؛
- ۲۸ زندانی و محکوم سیاسی برای اجرای حکم بازداشت مجدد شدند؛
- در حوزه کارگری، ۴۳ کارگر جانباختند، ۱۳۷ کارگر مصدوم و بیش از ۴۵۹ کارگر اخراج شدند؛
- ۸ زن قربانی قتلهای مرتبط با خشونت جنسیتی شدند؛
- و جامعه شاهد نزدیک به ۵۰۰ تجمع، اعتراض و راهپیمایی در سراسر کشور بود.
در کنار این روندها، کارزار سراسری «سهشنبههای نه به اعدام» که بیش از یکسال و نیم است در زندانهای ایران ادامه دارد، در آبان ماه وارد نود و پنجمین هفته خود شد و زندانیان در ۵۴ زندان کشور با اعتصاب غذا به اعدامهای گسترده اعتراض کردند. همچنین خانوادههای زندانیان سیاسی در شهرهای مختلف با وجود تهدید و سرکوب، تجمعهای اعتراضی خود را علیه احکام اعدام ادامه دادند. بازنشستگان، کارگران، معلمان و گروههای دیگر نیز اعتراضات پیوستهای نسبت به شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داشتند.
جمع_بندی__نقض_حقوق_بشر_آبان_۱۴۰۴_