گزارش نقض حقوقبشر در ایران آذر ماه ۱۴۰۴؛ دستکم ۳۵۴ زندانی به دار آویخته شدند
29-دسامبر-2025
گروه خبری: آزادی بیان - اعدام - اقلیت های دیني - اقلیت های قومی - دانشجویان - زنان - زندانیان - کارگران و اصناف - کودکان -
نفس در قفس، ۸ دی ۱۴۰۴؛
آذرماه ۱۴۰۴، یکی از خونبارترین دورههای ثبتشده در کارنامه جمهوری اسلامی از منظر نقض حق حیات و تشدید سرکوب سازمانیافته بوده است. یافتههای لیگ حقوق زندانیان ایران که بر پایه دادههای میدانی، منابع مستقل حقوق بشری، شهادت خانوادهها و گزارشهای محلی گردآوری شده، نشان میدهد که دستکم ۳۵۴ زندانی در این ماه اعدام شدهاند؛ آماری بیسابقه که استمرار روندی صعودی و نگرانکننده را تأیید میکند؛ روندی که ماهبهماه رکورد بالاترین میزان اعدامها پس از دهه ۱۳۶۰ را جابهجا میکند.
در آذر ۱۴۰۴، آمار اعدامها با ۳۵۴ مورد، نسبت به آذر ۱۴۰۳ که ۱۴۵ اعدام ثبت شده بود، با افزایشی حدود ۱۴۴ درصدی همراه بوده است. بهعبارت دقیقتر، تعداد اعدامها در آذر ۱۴۰۴ بیش از دو و نیم برابر سال قبل شده و نشاندهنده شدیدترین جهش سالانه در آمار اعدامهای ماه آذر طی دستکم چهار سال گذشته است
این آمارها صرفاً بیانگر اجرای احکام قضایی نیستند، بلکه از سیاستی سیستماتیک و هدفمند برای استفاده از مجازات اعدام بهعنوان ابزار کنترل سیاسی، ایجاد رعب اجتماعی و مهار اعتراضات مردمی حکایت دارند. افزایش شتابزده اعدامها، همزمان با گسترش نارضایتیهای اجتماعی، اعتراضات صنفی و استمرار مقاومت زندانیان سیاسی، نشان میدهد که حکومت از سلب حق حیات بهمثابه یکی از اصلیترین ابزارهای بقای خود بهره میگیرد.
در این ماه، شکاف عمیق میان واقعیت میدانی و روایت رسمی حکومت بیش از پیش آشکار شد. مقامات جمهوری اسلامی تنها اجرای حکم ۸ زندانی را بهطور رسمی اعلام کردهاند، در حالی که ۳۴۶ مورد دیگر بهصورت پنهانی، بدون اطلاعرسانی عمومی، خارج از نظارت مستقل و در نقض آشکار اصول دادرسی منصفانه اجرا شده است. این اعدامهای مخفیانه که از طریق افشاگری فعالان حقوق بشر، خانوادههای زندانیان و منابع محلی مستقل مستند شدهاند، خود مصداق بارز نقض حق دسترسی به اطلاعات، حق دانستن خانوادهها و منع رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز محسوب میشوند.
از سوی دیگر، اجرای دستکم سه اعدام در ملأعام در این ماه، نشاندهنده بازگشت آگاهانه حکومت به نمایش خشونت عریان دولتی است؛ رویکردی که هدف آن نه اجرای عدالت، بلکه ارعاب جمعی، تحقیر کرامت انسانی و عادیسازی مرگ دولتی در فضای عمومی است. مطابق با استانداردهای حقوق بینالملل، اعدام در ملأعام مصداق روشن رفتار بیرحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز تلقی میشود.
در بستر این سیاستها، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی عملاً به ستون فقرات ماشین سرکوب تبدیل شده است؛ نهادی که با صدور احکام سنگین، تأیید شتابزده احکام اعدام، استفاده گسترده از شکنجه، اعترافات اجباری و محرومیت سیستماتیک از دادرسی عادلانه، تمامی معیارهای بنیادین عدالت قضایی را نقض میکند. در این ساختار، قانون نه ابزار تحقق عدالت، بلکه پوششی شبهحقوقی برای مشروعیتبخشی به خشونت سازمانیافته حکومتی است.
همزمان با این وضعیت، جمهوری اسلامی برای هفتاد و دومین بار بهدلیل نقض فاحش، گسترده و سیستماتیک حقوق بشر از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد محکوم شده است؛ محکومیتی که بیانگر تداوم مصونیت ساختاری آمران و عاملان این جنایات و بیاعتنایی حاکمیت به تعهدات بینالمللی خود است.
لیگ حقوق زندانیان ایران تأکید میکند که تداوم این وضعیت، نتیجه مستقیم بیعملی و فقدان اقدامات مؤثر جامعه بینالمللی است؛ وضعیتی که رژیم ایران را به تشدید استفاده ابزاری از مجازات اعدام تشویق کرده است. در چنین شرایطی، بهرهگیری فعال از سازوکارهای پاسخگویی بینالمللی، از جمله اصل صلاحیت جهانی، پیگیری قضایی در دادگاههای ملی و بینالمللی، و حمایت عملی از کنشهای اعتراضی زندانیان سیاسی، بهویژه کارزار هفتگی «سهشنبههای نه به اعدام» و تجمعات خانوادههای زندانیان، نهتنها یک مطالبه حقوق بشری، بلکه ضرورتی فوری برای حفاظت از جان انسانها و جلوگیری از تکرار جنایت محسوب میشود.
این گزارش ماهانه، تلاشی است برای ثبت، مستندسازی و شکستن چرخه سکوت؛ چرخهای که حیات زندانیان را به بهای بقای سیاسی حاکمیت قربانی میکند.
چکیده ماهانه نقض حقوق بشر در ایران:
- اجرای حکم اعدام دستکم ۳۵۴ زندانی
- صدور ۱۸ حکم اعدام جدید (از جمله ۸ زندانی سیاسی) و تأیید ۵ حکم اعدام دیگر توسط دیوان عالی (شامل ۲ زندانی سیاسی)
- بازداشت دستکم ۱۸۳ شهروند
- فوت ۷ زندانی بر اثر عدم رسیدگی پزشکی در زندانها
- صدور حکم شلاق برای ۱۳ متهم
- محکومیت ۳۲ متهم سیاسی و عقیدتی به مجموع ۱۷۲ سال و ۶ ماه و ۲۷ روز حبس و ۵۳۸ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان جزای نقدی
- بازداشت دستکم ۷ محکوم سیاسی جهت اجرای حکم
- مرگ ۴۵ کارگر و مصدومیت دستکم ۹۷ کارگر در حوادث ناشی از کار
- اخراج بیش از ۴۴ کارگر
- ثبت ۲۱ مورد قتل زنان بر اثر خشونت
- برگزاری بیش از ۴۳۰ تجمع، راهپیمایی و حرکت اعتراضی
- تداوم کارزار اعتصاب غذای «سهشنبههای نه به اعدام» در ۵۵ زندان در صدمین هفته اعتراض
- استمرار تجمعهای اعتراضی خانوادههای زندانیان سیاسی و اعتراضات بازنشستگان و دیگر اقشار جامعه
گزارش نقض حقوق بشر در آذر ماه ۱۴۰۴