فراخوان به اقدام فوری، توقف موج اعدام‌ها در ایران

نفس در قفس، دوشنبه ۱۰ شهریور  ۱۴۰۴؛ گزارش زیر به بررسی روند فزاینده و نگران‌کننده اجرای احکام اعدام در ایران طی ماه‌های تیر و مرداد ۱۴۰۴ می‌پردازد.

در ماه‌ اخیر، روند اجرای احکام اعدام در زندان‌های ایران، به‌ویژه در زندان قزلحصار کرج ، به شکلی نگران‌کننده و بی‌سابقه شدت یافته است. بر اساس مستندات گردآوری‌شده توسط «نفس در قفس»، رژیم جمهوری اسلامی پس از رخداد موسوم به «جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل»، همراه با تشدید سرکوب، بازداشت‌های گسترده، محدودیت شدید بر فضای مجازی و مسدودسازی صفحات کاربران، آمار اعدام‌ها را به طرز چشمگیری افزایش داده است.

طبق داده‌های ثبت‌شده:

• در تیرماه ۱۴۰۴، هم‌زمان با دوره جنگ ۱۲ روزه، دست‌کم ۸۳ مورد اعدام اجرا شد.

• در مردادماه ۱۴۰۴ این رقم با بیش از ۱۰۰ درصد افزایش به ۱۷۲ مورد رسید؛ به‌طور متوسط روزانه بیش از پنج نفر اعدام شدند. این آمار بالاترین میزان اعدام ثبت‌شده در سال جاری تاکنون است.

با این حال، بسیاری از اعدام‌ها به دلایل امنیتی و فشارهای حکومتی پنهان مانده و جزئیات هویت، زمان و محل اجرای حکم زندانیان منتشر نشده است.

وضعیت زندان قزلحصار

زندان قزلحصار کرج یکی از اصلی‌ترین مراکز اجرای احکام اعدام در ایران بوده و  بر اساس گزارش منابع «نفس در قفس» در هفته گذشته ۲۴ زندانی از بندهای مختلف به سلول‌های انفرادی (موسوم به «سوئیت») برای اجرای حکم  منتقل شده بودند. از میان این افراد تنها یک زندانی به نام سلیمان کوشکی به بند عمومی بازگردانده شد، اما حکم وی در تاریخ یکشنبه ۹ شهریور به اجرا درآمد.
همچنبن مهدی رئوفی، احمدعلی مهری‌پور و حمید کاکاوندی از جمله اعدام‌شدگانی هستند که در روزهای پنجشنبه ۶ شهریور و شنبه ۸ شهریور اعدام شدند.

از مجموع ۲۴ اعدام انجام‌شده در این بازه، تنها ۱۱ مورد توسط نهادهای حقوق بشری از جمله «نفس در قفس» افشا شده و ۱۳ مورد دیگر همچنان پنهان باقی مانده است.

نکته قابل توجه آن است که برخلاف رویه پیشین زندان قزلحصار که معمولاً اعدام‌ها تنها در روزهای چهارشنبه انجام می‌گرفت، طی هفته‌های اخیر اجرای حکم به روزهای دیگر هفته نیز گسترش یافته است. این تغییر نشان‌دهنده شتاب کم‌سابقه در روند اعدام‌هاست.

اعدام در ملأعام

از ابتدای سال جاری تاکنون دست‌کم ۵ مورد اعدام در ملأعام ثبت شده که همگی پس از پایان جنگ ۱۲ روزه رخ داده‌اند. این رقم در مقایسه با آمار کل اعدام در امقابل انظار عمومی در سال گذشته (۶ مورد) رشد چشمگیری را نشان می‌دهد.

جمع‌بندی و درخواست اقدام فوری

«نفس در قفس» با ابراز نگرانی عمیق از افزایش غیرمتعارف و سازمان‌یافته آمار اعدام‌ها، این روند را نقض آشکار حق حیات و مغایر با تعهدات بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، از جمله میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، می‌داند.

این نهاد از گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، خانم مای ساتو و همچنین کلیه نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر درخواست می‌کند تا:

1. نسبت به افزایش اعدام‌ها در ایران تحقیق و گزارش فوری ارائه دهند.

2. از دولت ایران بخواهند فوراً روند اعدام‌ها را متوقف کرده و به تعهدات بین‌المللی خود پایبند باشد.

3. مکانیسم‌های بین‌المللی لازم برای پیشگیری از تداوم نقض فاحش حق حیات در ایران را فعال کنند.