صدور کیفرخواست برای برخی بازداشت شدگان؛ نگرانی از طرح اتهام «افساد فیالارض» و نقض اصول دادرسی عادلانه
28-مارس-2026
گروه خبری: آزادی بیان - بازداشت -
نفس در قفس، شنبه ۸ فروردین ۱۴۰۵؛ برای شماری از شهروندان بازداشتشده در ارتباط با تحولات ناشی از درگیریهای نظامی اخیر، کیفرخواست صادر و پرونده آنان به مراجع قضایی ارجاع شده است.
به گزارش «نفس در قفس»، ارگان خبری لیگ حقوق بشر زندانیان ایران، به نقل از مرکز اطلاعرسانی قوه قضائیه اعلام کرده است که برای برخی از همکاران داخلی مرتبط با شبکههای ماهوارهای خارجی کیفرخواست صادر شده و در مواردی، امکان طرح اتهام «افساد فیالارض» علیه آنان مطرح شده است.
بر اساس این گزارش، نهادهای امنیتی مدعی شدهاند که برخی افراد در داخل کشور، در ارتباط با شبکههای رسانهای خارجی که از سوی مقامات «مرتبط با دشمن» توصیف شدهاند، در جریان درگیریها تحت رصد مستمر قرار داشته و در این رابطه، افرادی در نقاط مختلف کشور بازداشت شدهاند.
مطابق اطلاعات منتشرشده، بازداشتشدگان با استناد به دادههای استخراجشده از وسایل ارتباطی شخصی آنان، از جمله تلفن همراه، تبلت و رایانههای شخصی، و نیز اظهارات منتسب به آنان، به شعب بازپرسی معرفی شدهاند. گزارش حاکی از آن است که در میان این افراد، برخی به دلیل ماهیت اقدامات منتسب و نوع تبادل یا ارسال اطلاعات، در معرض طرح اتهام «افساد فیالارض» قرار گرفتهاند.
طرح اتهام «افساد فیالارض» به عنوان یکی از عناوین کیفری سنگین در حقوق کیفری ایران، میتواند در صورت اثبات، منجر به صدور مجازاتهای بسیار شدید، از جمله سلب حیات، شود. با این حال، این عنوان به دلیل دامنه گسترده و تفسیرپذیری بالا، همواره محل نقد جدی حقوقدانان و نهادهای حقوق بشری بوده و نگرانیهایی درباره امکان نقض اصول بنیادین دادرسی عادلانه، از جمله اصل قانونی بودن جرم و مجازات و تفسیر مضیق قوانین کیفری، ایجاد کرده است.
در گزارش منتشرشده، هیچگونه اطلاعات روشنی درباره هویت بازداشتشدگان، محل نگهداری آنان، وضعیت جسمی و روانی، یا امکان دسترسی به وکیل منتخب و ارتباط با خانواده ارائه نشده است. این در حالی است که بر اساس اصول دادرسی منصفانه و تعهدات بینالمللی، از جمله حق دسترسی فوری به وکیل، اطلاعرسانی به خانواده و منع بازداشت خودسرانه، رعایت حقوق متهمان در تمامی مراحل رسیدگی الزامی است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که همزمان با تشدید تنشهای منطقهای و افزایش درگیریهای نظامی، فضای امنیتی در داخل کشور به نحو قابل توجهی تشدید شده و گزارشها از افزایش بازداشت شهروندان تحت عناوین اتهامی مختلف حکایت دارد. در چنین فضایی، تضمین رعایت حقوق بنیادین متهمان، شفافیت در فرآیندهای قضایی، و پایبندی به استانداردهای دادرسی عادلانه، اهمیتی دوچندان مییابد.