بازداشتهای گسترده در سایه تشدید فضای امنیتی و محدودیتهای اطلاعرسانی
1-آوریل-2026
گروه خبری: آزادی بیان - بازداشت -
نفس در قفس، چهارشنبه ۱۲ فروردین ۱۴۰۵؛در روزهای اخیر، دستکم ۱۶۴ شهروند در استانهای گلستان، مرکزی و آذربایجان شرقی با اتهامات مرتبط با مسائل امنیتی بازداشت شدهاند.
به گزارش «نفس در قفس»، ارگان خبری لیگ حقوق بشر زندانیان ایران، و به نقل از خبرگزاری تسنیم، سازمان اطلاعات استان مرکزی با انتشار اطلاعیهای اعلام کرده است که ۶۵ نفر را بهعنوان «عوامل دشمن» و مرتبط با گروهها و شبکههای مخالف شناسایی و با دستور مراجع قضایی بازداشت کرده است.
بر اساس این اطلاعیه، یکی از بازداشتشدگان که در یک مرکز حساس مشغول به کار بوده، متهم است که ضمن جمع آوری اطلاعات، با یک افسر اطلاعاتی اسرائیل در ارتباط بوده و قصد انتقال اطلاعات و انجام اقدامات خرابکارانه را داشته است. همچنین از بازداشت یک «شبکه پنجنفره» به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام و مقدسات خبر داده شده است. در بخش دیگری از این گزارش ادعا شده است که ۵۹ نفر دیگر نیز به دلیل اقداماتی نظیر «تشویق به حمله به مناطق مسکونی، دولتی و نظامی»، «ترور مقامات»، «شعارنویسی» و «تصویربرداری از اماکن نظامی و موشکی» بازداشت شدهاند.
در گزارشی دیگر، به نقل از دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان گلستان، مهدی رزاقینژاد، اعلام شده است که از ابتدای درگیریهای اخیر، ۱۱۷ نفر توسط نیروهای اداره اطلاعات سپاه و فرماندهی انتظامی (فراجا) در فضای مجازی شناسایی و بازداشت شدهاند. وی مدعی شده است که برخی از این افراد با رسانههایی چون ایران اینترنشنال و منوتو همکاری داشته یا با فراخوانهای منتسب به جریانهای سیاسی مخالف از جمله هواداران پهلوی و سازمان مجاهدین خلق همراهی کردهاند.
دادستان گلستان همچنین اعلام کرده است که از برخی متهمان سلاحهای جنگی دستساز، بروشور و تراکت کشف شده است. به گفته وی، برای تمامی بازداشتشدگان پرونده قضایی تشکیل شده و رسیدگی به اتهامات آنان «قاطع و بدون اغماض» در جریان است و ممکن است با مجازاتهای سنگین مواجه شوند.
در همین حال، مرکز اطلاعرسانی پلیس آذربایجان شرقی نیز در اطلاعیهای از بازداشت ۱۰ نفر خبر داده است؛ ۶ نفر به اتهام تهیه و ارسال تصاویر و ویدئو از محل استقرار نیروهای امنیتی و مناطق بمبارانشده به رسانههای خارج از کشور، و ۴ نفر دیگر به اتهام جاسوسی. بر اساس این گزارش، از متهمان یک دستگاه استارلینک و چهار قبضه سلاح گرم کشف شده است.
با وجود گستردگی این بازداشتها، اطلاعات منتشرشده فاقد جزئیات اساسی درباره هویت بازداشتشدگان، محل نگهداری، وضعیت جسمی و روانی آنان و نیز دسترسی به وکیل است. همچنین مشخص نیست که آیا این افراد از حق تماس با خانوادههای خود برخوردار بودهاند یا خیر.
بر اساس اصول دادرسی عادلانه، از جمله حق دسترسی به وکیل، اطلاعرسانی به خانواده و منع بازداشت خودسرانه، شفافیت در روند بازداشت و رسیدگی قضایی از اهمیت اساسی برخوردار است. فقدان این اطلاعات میتواند نگرانیهایی را درباره رعایت حقوق بنیادین بازداشتشدگان ایجاد کند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که همزمان با افزایش تنشهای منطقهای و تداوم درگیریها، فضای امنیتی در کشور بهطور قابل توجهی تشدید شده است. گزارشها همچنین از تداوم محدودیتهای گسترده اینترنتی و افزایش بازداشتها در حوزههای مختلف حکایت دارد. به دلیل این محدودیتها، دسترسی به اطلاعات مستقل و دقیق درباره ابعاد واقعی بازداشتها با چالش جدی مواجه است و بخش عمده اطلاعات موجود مبتنی بر اطلاعیههای رسمی نهادهای امنیتی است.