گزارشی از بازداشت دهها شهروند در استانهای مختلف
5-آوریل-2026
گروه خبری: بازداشت -
نفس در قفس، یکشنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۵؛ در پی تداوم تنشها و در جریان درگیریهای میان حکومت ایران و برخی دولتهای خارجی، شماری از شهروندان در استانهای مختلف کشور با اتهامات گوناگون بازداشت شدهاند.
به گزارش «نفس در قفس»، ارگان خبری لیگ حقوق بشر زندانیان ایران، به نقل از خبرگزاری تسنیم، مأموران اداره کل اطلاعات استان فارس در چارچوب اقداماتی که «عملیات اطلاعاتی هدفمند» توصیف شده، برای برخورد با فعالان حوزه فروش تجهیزات اینترنت ماهوارهای استارلینک، ارائه خدمات کانفیگ و عرضه ویپیانهای غیرمجاز، اقدام به شناسایی ۴۹ نفر از افراد و شبکههای فعال در این حوزه کردهاند. در این ارتباط، سه نفر از افراد بهعنوان عناصر اصلی این شبکهها بازداشت شده و هفت دستگاه استارلینک نیز کشف و ضبط شده است.
همچنین مأموران سازمان اطلاعات پلیس تهران بزرگ از بازداشت فردی خبر دادهاند که متهم است اقدام به تصویربرداری از نقاط آسیبدیده در جریان درگیریها و ارسال این تصاویر برای یک «شبکه جاسوسی» کرده است. بنا بر ادعای مراجع رسمی، این فرد طی چندین ماه با شخصی منتسب به یک شبکه اطلاعاتی در ارتباط بوده و اطلاعاتی درباره وضعیت اجتماعی، اقتصادی و در ادامه اطلاعاتی با ماهیت نظامی را برای وی ارسال میکرده است.
در همین راستا، پلیس استان گیلان اعلام کرده است که از آغاز درگیریها تاکنون ۱۰۱ نفر در این استان به اتهام «ارتباط با اسرائیل و ایالات متحده آمریکا» بازداشت شدهاند. بر اساس این گزارش، ۹۱ نفر از این افراد به اتهام انتشار اخبار با هدف «تشویش اذهان عمومی» و ۱۰ نفر دیگر به اتهام تصویربرداری از مراکز حساس، مناطق ممنوعه و محل اصابت پرتابهها و ارسال آن به رسانهها یا شبکههای خارجی بازداشت شدهاند.
در استان کرمان نیز سازمان اطلاعات سپاه از بازداشت یک «شبکه ششنفره جاسوسی» خبر داده است. طبق ادعای مطرحشده، در میان این افراد دو نفر به یک سرویس اطلاعاتی اروپایی، یک نفر دوتابعیتی به سرویس اطلاعاتی ایالات متحده و سه نفر دیگر به سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل نسبت داده شدهاند.
در استان آذربایجان غربی نیز فرمانده یگان ویژه از بازداشت فردی خبر داده که به گفته وی، با استفاده از یک خودروی وانت و نصب پرچم جمهوری اسلامی و شعارهای حماسی، بهعنوان پوششی برای فعالیتهای ادعایی جاسوسی اقدام میکرده است. در بازرسی از این فرد، یک دستگاه تلفن ماهوارهای و سیمکارت خارجی کشف شده است. بر اساس این گزارش، وی متهم است با هدایت عوامل خارجی، اطلاعاتی درباره اماکن حساس و جابجایی نیروهای نظامی و انتظامی در شهرستان ارومیه جمعآوری و ارسال میکرده است.
با وجود انتشار این گزارشها، در اطلاعیههای رسمی منتشرشده، اطلاعات دقیقی درباره زمان و نحوه بازداشتها، هویت بازداشتشدگان، محل نگهداری آنان، وضعیت جسمی و روانی ایشان، و نیز امکان دسترسی به وکیل منتخب و مستقل ارائه نشده است. همچنین مشخص نیست که آیا بازداشتشدگان از حق تماس با خانواده و اطلاعرسانی به آنان برخوردار بودهاند یا خیر.
فقدان شفافیت در روند بازداشت، نگهداری و رسیدگی قضایی به این پروندهها، نگرانیهایی جدی درباره احتمال نقض حقوق بنیادین بازداشتشدگان ایجاد کرده است. از جمله این حقوق میتوان به منع بازداشت خودسرانه، حق دسترسی فوری به وکیل، حق اطلاع از ماهیت و دلایل اتهام، حق تماس با خانواده، و حق برخورداری از دادرسی عادلانه اشاره کرد؛ حقوقی که هم در قوانین داخلی ایران و هم در تعهدات بینالمللی این کشور، از جمله میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، مورد تأکید قرار گرفتهاند.
انتشار این گزارش در شرایطی صورت میگیرد که همزمان با تداوم تنشهای منطقهای، فضای امنیتی در کشور تشدید شده است. گزارشهای منتشرشده حاکی از افزایش بازداشتها در حوزههای مختلف و نیز تشدید روند صدور و اجرای احکام سنگین، از جمله مجازات اعدام، است. در عین حال، بهدلیل محدودیتهای گسترده در دسترسی به اینترنت و محدود شدن جریان آزاد اطلاعات، امکان دسترسی به گزارشهای مستقل و راستیآزماییشده درباره وضعیت سایر بازداشتشدگان بهشدت محدود بوده و بخش عمده اطلاعات موجود بر منابع رسمی یا گزارشهای محدود محلی متکی است.