گزارش سالانه نقض حقوق بشر در ایران در سال ۱۴۰۴- اعدام دستکم ۲۶۱۶ زندانی
3-آوریل-2026
گروه خبری: دستهبندی نشده -
نفس در قفس، ۱۴ فروردین ۱۴۰۴: مرکز آمار «لیگ حقوق بشر زندانیان ایران» گزارش سالانه نقض حقوق بشر در سال ۱۴۰۴ را منتشر میکند.
سال ۱۴۰۴ در حالی به پایان رسید که از منظر نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر، بهویژه در حوزه اجرای مجازات اعدام، بهعنوان یکی از خونبارترین سالها در تاریخ معاصر ایران پس از دهه ۱۳۶۰ ثبت شد. بر اساس مستندات گردآوریشده، دستکم ۲۶۱۶ زندانی در این سال اعدام شدهاند؛ رقمی که در مقایسه با ۱۱۷۰ مورد ثبتشده در سال ۱۴۰۳، نشاندهنده افزایشی بیش از ۱۲۰ درصدی است. این آمار، با توجه به محدودیتهای جدی در دسترسی به اطلاعات، از جمله قطعهای مکرر و طولانیمدت اینترنت و شرایط بحرانی کشور، بهطور بالقوه کمتر از میزان واقعی ارزیابی میشود.
در کنار این روند فزاینده اعدامها، دیماه ۱۴۰۴ شاهد آغاز موجی از اعتراضات سراسری در واکنش به تشدید بحرانهای اقتصادی، از جمله سقوط ارزش پول ملی، افزایش نرخ ارز، تورم افسار گسیخته و گرانی گسترده بود. این اعتراضات که با اعتصاب بازار تهران آغاز شد، بهسرعت به سایر شهرها و مناطق کشور گسترش یافت و به یک خیزش سراسری علیه تمامیت حکومت تبدیل گردید. پاسخ حاکمیت، سرکوبی گسترده، سازمانیافته و خشونتآمیز بود؛ بهگونهای که همزمان با قطع کامل اینترنت در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه، گزارشهای متعدد از کشتار گسترده معترضان منتشر شد که بر اساس آن، هزاران شهروند جان خود را از دست دادند. همچنین گزارشهایی از حمله به مراکز درمانی و هدف قرار دادن مجروحان در بیمارستانها ثبت شده است.
علاوه بر این، در سال ۱۴۰۴ دو درگیری نظامی مهم نیز رخ داد که پیامدهای مستقیم آن متوجه غیرنظامیان بود: نخست، جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، و دوم، درگیریهای هوایی میان جمهوری اسلامی، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا. این درگیریها، علاوه بر کشته شدن شماری از مقامات عالیرتبه و فرماندهان نظامی، منجر به جان باختن صدها شهروند غیرنظامی و وارد آمدن خسارات گسترده به زیرساختهای عمومی، منازل مسکونی و مراکز آموزشی شد.
در مجموع، سال ۱۴۰۴ را میتوان یکی از تاریکترین دورهها از حیث نقض گسترده، سازمانیافته و فزاینده حقوق بشر در ایران ارزیابی کرد. این گزارش با تمرکز ویژه بر وضعیت زندانیان و مجازات اعدام، تلاش دارد با ارائه دادههای مستند و تحلیل روندها، تصویری دقیق از ابعاد این بحران ارائه دهد. در ادامه، ابتدا روند پنجساله نقض حقوق بشر، بهویژه اعدامها، مورد بررسی تطبیقی قرار میگیرد؛ سپس آمار تفصیلی ماههای سال ۱۴۰۴ ارائه شده و در نهایت، تحلیل ماهانه این روند در بازه پنجساله به تفکیک ارائه خواهد شد.
نهاد حقوق بشری «لیگ حقوق بشر زندانیان ایران» ضمن تأکید بر ضرورت پاسخگویی، از مراجع بینالمللی، از جمله سازوکارهای قضایی بینالمللی، میخواهد با بهرهگیری از ظرفیتهای حقوقی موجود، در جهت پایان دادن به مصونیت عاملان این نقضها اقدام کنند. همچنین از تمامی نهادهای بینالمللی انتظار میرود با اتخاذ اقدامات عملی و مؤثر، در جهت توقف این روند نگرانکننده گام بردارند.
خلاصه
احکام اعدام
• اجرای حکم اعدام دست کم ۲۶۱۶ زندانی. از جمله ۳۵ زندانی سیاسی، عقیدتی
• صدور حکم اعدام برای ۱۰۷ زندانی
• تأیید حکم اعدام ۴۳ محکوم
بازداشت ها و وضعیت زندانها
• بازداشت دست کم ۹۴۶۳ شهروند
• قتل دست کم ۶ زندانی در زیر شکنجه
• فوت دست کم ۴۰ زندانی به دلیل عدم رسیدگی پزشکی
• خودکشی منجر به فوت ۴ زندانی بر اثر فشارهای وارده
مجازات بدنی (حکم شلاق)
• صدور حکم شلاق برای ۷۰ متهم
• تعداد شلاق صادره بیش از ۳۳۵۳ ضربه
• اجرای حکم قطع انگشتان ۴ متهم
• صدور حکم قطع انگشتان ۴ متهم دیگر
احکام حبس و جرائم مالی
• صدور حکم برای ۳۴۲ متهم سیاسی، عقیدتی و اتنیکی
• مجموعا ۱۹۲۵ سال و ۲ ماه و ۲۵ روز حبس
• بازداشت ۱۰۵ محکوم برای اجرای حکم
• جزای نقدی ۷,۰۲۳,۸۰۰,۰۰۰ تومان
حوادث کارگری
• فوت ۵۴۶ کارگر
• مصدومیت دستکم ۳۷۴۲ کارگر بر اثر حوادث کاری
• قتل ناشی از خشونت علیه زنان ۱۲۹ مورد
اعتراضات و حرکتهای اجتماعی
• برگزاری بیش از ۵۰۰۰ تجمع و حرکت اعتراضی
• ادامه کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در ۵۶ زندان سراسر کشور
• تداوم تجمع خانوادههای زندانیان سیاسی در اعتراض به احکام اعدام
• استمرار اعتراضات بازنشستگان و سایر اقشار جامعه