نفس در قفس، دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵؛ حکم اعدام عمر درستاران، شهروند بلوچ و زندانی سیاسی که پیش تر به اتهام «عضویت و همکاری با یکی از گروههای مخالف نظام» بازداشت و به اعدام محکوم شده بود به اجرا درآمد. این حکم بدون اطلاع قبلی به خانواده او اجرا شد. خانواده پس از اجرای حکم از اعدام او مطلع شدند.
به گزارش «نفس در قفس»، ارگان خبری لیگ حقوق بشر زندانیان ایران، به نقل از میزان، رسانه مرکز رسانه قوه قضاییه روز دوشنبه ۲۰ مهرماه حکم اعدام عمر درستاران اجرا شد. این نهاد مدعی شد که حکم صادرشده علیه او پس از تأیید در دیوان عالی کشور اجرا شده است؛ با این حال، در گزارش رسمی منتشرشده، عنوان دقیق اتهامی منتهی به صدور حکم اعدام و جزئیات کامل روند رسیدگی به پرونده تشریح نشده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی، درستاران را از اعضای فعال گروه جیش‌العدل معرفی کرده و مدعی شده است که او در پشتیبانی از عملیات‌های مسلحانه این گروه، از جمله حمله به مقرهای انتظامی و سپاه در راسک، حمله به پایگاه پارود و حملات فروردین‌ماه ۱۴۰۳ در چابهار، نقش داشته است. بر اساس ادعاهای مطرح‌شده، تهیه محل اسکان اعضای گروه، تسهیل ورود آنان به کشور، جابه‌جایی نیروهای عملیاتی، تهیه سلاح و مهمات و شناسایی مراکز نظامی از جمله اقداماتی بوده که به او نسبت داده شده است.
با وجود سنگینی این اتهامات، گزارش قوه قضاییه اطلاعات روشنی درباره مستندات ارائه‌شده علیه درستاران، جزئیات رسیدگی قضایی، نحوه برخورداری او از حق دفاع و دسترسی به وکیل مستقل منتشر نکرده است. همچنین تاریخ دقیق و محل اجرای حکم اعدام اعلام نشده است. تأیید حکم در دیوان عالی کشور، به‌تنهایی پاسخ‌گوی پرسش‌ها درباره رعایت حقوق متهم و تضمین‌های لازم برای برخورداری از دادرسی عادلانه نیست؛ به‌ویژه آنکه مجازات اعدام برگشت‌ناپذیر است و هرگونه نقض حق دفاع در چنین پرونده‌هایی می‌تواند پیامدهایی جبران‌ناپذیر داشته باشد.
عمر درستاران در ۲۰ فروردین ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی در شهرستان راسک بازداشت شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره پرونده، او پس از حدود ۶۰ روز به قرنطینه زندان زاهدان انتقال یافت و در مهرماه همان سال نیز برای بازجویی به بازداشتگاه اطلاعات سپاه در این شهر منتقل شد.
هم‌زمان با بازداشت او، فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان، درستاران را به تحریک احساسات عمومی، توهین به پلیس و هتک حرمت مأمورانی متهم کرده بود که در جریان درگیری نیروهای انتظامی با افراد مسلح در شهرستان سیب‌وسوران کشته شده بودند. شماری از کانال‌های نزدیک به نهادهای امنیتی نیز با انتشار تصویری از او مدعی شده بودند که درستاران هنگام عبور از محل درگیری، در واکنش به صحنه باقی‌مانده از واقعه خندیده است.
با این حال، در اطلاعات رسمی منتشرشده روشن نشده است که این ادعاها چه ارتباط مشخصی با اتهام منتهی به صدور حکم اعدام او داشته‌اند و چه مستنداتی برای اثبات اتهامات اصلی پرونده مورد استناد قرار گرفته است. همچنین در برخی گزارش‌های پیشین، درباره معرفی او به‌عنوان تبعه افغانستان و ادعای حضورش در شهرستان سیب‌وسوران مطالبی مطرح شده که توضیح روشن و جامعی برای رفع ابهام‌های مربوط به آنها منتشر نشده است.
عمر درستاران، فرزند عبدالقادر، اهل روستای چراغان از توابع شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان و طلبه مدرسه دینی شهر پیشین بود. او هنگام بازداشت ۲۵ سال داشت.
اجرای حکم اعدام او در حالی اعلام شده است که خانواده‌اش پیش از اجرای حکم در جریان قرار نگرفته بودند. انتشار گزارش رسمی پس از اجرای حکم، بدون ارائه جزئیات کافی درباره عنوان اتهامی، مستندات پرونده و روند رسیدگی قضایی، پرسش‌های مهمی درباره شفافیت این پرونده و رعایت حقوق بنیادین متهم در فرایند منتهی به اعدام باقی می‌گذارد.
دیدگاهتان را بنویسید